CUMHURİYETİMİZİN 85. YILINDA TÜRK DEMİR ÇELİK SEKTÖRÜ
Türk demir çelik sektörünün tarihi
Türk demir çelik sektörünün tarihi 1920’lere dayanır.
1925: Ülkemizde ilk demir çelik sanayi kuruluş çalışmalarına 1925 yılında Kırıkkale’de Askeri Fabrikalar Müdürlüğü’ne bağlı olarak başlanılmıştır. 50.000 ton üretim kapasitesi bulunan bu fabrika, her türlü takım çelikleri, makina yapı çelikleri ve az miktarda inşaat demirleri üretmeye başlamıştır. Demir çelik sanayiinin temel alt yapısı da bu dönemde oluşturulmuştur.
1926: Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı sonrasında ulusal bir demir çelik sanayiine duyulan şiddetli ihtiyacın sonucu olarak, yurdumuzda demir ve çelik sanayiinin yapısal temeli, 26 Mart 1926 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan “Demir Sanayiinin Tesisine Dair 786 Sayılı Kanun” ile atılmıştır.
1935: Atatürk’ün genç cumhuriyetimizi sanayileştirme atağının bir parçası olarak Sümerbank’a bağlı olarak, Karabük’te, 15.000 ton/yıl kapasiteyle Karabük Demir ve Çelik Fabrikaları (KARDEMİR) kurulmuştur. Karabük, maden kömürü havzasına yakın oluşu, demiryolu güzergahına yakın olması nedeniyle seçilmiştir. KARDEMİR, ülkemizin ilk entegre tesisidir. Bu fabrika, enerji gereksinimini Zonguldak kömür havzasından, demir cevherini ise Divriği’den almaktaydı. Tesis, 1955 yılında Türkiye Demir Çelik İşletmeleri’ne bağlandı.
1960: Özel sektörde ilk ark ocaklı tesis olan METAŞ 20.000 ton/yıl kapasite ile faaliyet geçti.
1965: Ülkenin gelişen ekonomik koşulları ve üretimin talebi karşılayamaması nedeni ile ülkemizin ikinci demir çelik fabrikası yassı ürün üretmek üzere 470.000 ton/yıl kapasite ile Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları (ERDEMİR), ulaşım kolaylığı ve kömür havzasına yakınlığı gibi avantajlar da göz önüne alınarak Karadeniz Ereğli’sinde kuruldu.
1975: Türkiye’nin üçüncü entegre tesisi İskenderun Demir ve Çelik Fabrikaları (İSDEMİR), uzun mamul üretimi yapmak üzere Türkiye’nin güneyinde İskenderun Körfezi'nde kurulmuştur.
1980’li yıllar: 1980’lerde Türk ekonomisindeki liberalizasyon hareketleri, Türk demir çelik sektörü için bir dönüm noktası oldu. 1980’li yıllar boyunca sektör, büyük bir gelişme gösterdi. Ham çelik üretim kapasitesi 6 milyon tonu geçti. Bu tarihlerde, özel sektörün öncülük ettiği ve demir çelik ürünlerinin elektrikli ark ocaklarında üretilmesi dönemi hız kazandı. Yeni ark ocaklı tesisler üretime geçti. Böylelikle ham çelik üretimimiz, 1980’li yıllardan itibaren sürekli artış gösterdi.
1990’lı yıllar: Türkiye’de demir çelik sektörü 1990’lı yıllardan itibaren hem kapasite hem de kalite anlamında büyük ilerlemeler kaydetti. 1999 yılında Türkiye, 4.97 milyon tonu entegre tesislerden, 9.17 milyon tonu ise Ark Ocaklı Tesislerden olmak üzere 14.1 milyon ton sıvı ham çelik üretimi gerçekleştirdi.
2000’li yıllar: 2000’lerde, yıllık üretim kapasiteleri 1 milyon ton ile 3 milyon ton arasında değişen 3 entegre tesisi, yine kapasiteleri 100.000 ton ile 2 milyon ton arasında değişen 15’i özel sektöre 2’si kamuya ait 17 elektrikli ark ocaklı tesisi ve yurtiçi ve yurtdışından temin ettikleri kütüğü çekip ince uzun çelik üreten ve tamamı özel sektöre ait olan çok sayıda Haddehane ile Türk Demir Çelik sektörü, ekonomisine büyük katkılar sağlayan, ülkemizin önde gelen sektörlerinden biridir.
YASSI – UZUN MAMUL DENGESİZLİĞİ VE PROJEKSİYONLAR
Gelişmiş ülkelerde çelik üretiminin %60’ı yassı, %40’ı uzun ürünler oluştururken, ülkemizde uzun ürün üretiminde patlama yaşandı. Türkiye’nin uzun ürün üretimi, iç tüketimin yaklaşık bir kat fazlasıdır. Yassı ürün üretimi ise iç talebin yarısı dolayındadır.Bu nedenle 2007 yılında başlanan ve yassı-uzun mamul dengesizliğini giderecek yassı mamul üretim yatırımlarının 2008 yılı itibariyle de devam etmesi, en önemli gelişmedir.
2007 yılında 3.7 milyon ton olarak gerçekleşen yassı çelik üretiminin, planlanan kapasite artırımları ve yatırımlar sayesinde 2010 yılında 15 milyon tona, ham çelik üretiminin de 33 milyon tona çıkması planlanmaktadır.
ÜRETİM
2008 yılına ilişkin yaptığı açıklamada Uluslararası Demir-Çelik Enstitüsü, Türkiye'deki demir çelik üretiminin yüzde 10,8 artış gösterdiğini açıkladı
Türkiye, 2008 yılının ilk 8 ayında yüzde 10,8 artışla 19 milyon 66 bin ton demir-çelik üreterek, dünyada 11. sıraya oturdu. Söz konusu dönemde dünyadaki toplam kayıtlı üretim yüzde 5,6 artışla 926 milyon tona ulaştı.
Uluslararası Demir-Çelik Enstitüsü'nün verilerine göre geçen yılın aynı döneminde dünya üretiminde yüzde 1,96 pay alan Türkiye, Çin dahil ilk 10 sıradaki ülkelerin hepsinden daha hızlı büyüyerek Ağustos ayı sonunda toplam üretimdeki payını yüzde 2,06'ya yükseltti.
Demir-çelikte dünya lideri Çin, yılın ilk 8 ayında yüzde 8,3 artışla 351 milyon ton üretim gerçekleştirirken yüzde 3,6 artış kaydeden Japonya, 82 milyon tonla ikinciliği korudu.
Dünya demir-çelik üreticileri arasında Türkiye'nin önünde yer alan diğer ülkeler 68 milyon tonla ABD, 51 milyon tonla Rusya, 37 milyon tonla Güney Kore, 36 milyon tonla Hindistan, 32 milyon tonla Almanya, 29 milyon tonla Ukrayna, 24 milyon tonla Brezilya ve 21,5 milyon tonla İtalya şeklinde sıralandılar.
Rakiplerinden hızlı büyüyerek ön sıradaki ülkelere yaklaşmayı sürdüren Türkiye, geride bıraktığı ülkelerle de farkı artırdı. Türkiye'nin 2004 yılında geçtiği Tayvan 14 milyon ton ve 2005 yılında geçtiği Fransa 13 milyon tonda kaldı.
2008 yılı Ocak-Eylül Dönemi İhracatı
Demir Çelik ihracatımız, 2008 yılının ilk dokuz ayında, geçen yıla göre miktarda %29,45 artarak 16 milyon ton olurken, değerde de %92,65 artarak 16,5 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir.
Uzun Mamuller % 105 artış ve 10 milyar dolarla 2008 yılı ilk 9 ayında en fazla ihraç edilen ürün grubu olmuştur bu artışın çok önemli bir kısmının çelik fiyatlarının yükselmesinden kaynaklandığı unutulmamalıdır. Söz konusu ürün grubunu sırasıyla, 1,87 milyar dolarla demir çelik kütük, 1,62 milyar dolarla demir çelik boru ve boru bağlantı parçaları, 1,05 milyar dolarla yassı hadde mamulleri ve 1,92 milyar dolarla demir çelikten mamul diğer ürünler izlemiştir.
2008 yılı Ocak-Eylül döneminde Birleşik Arap Emirlikleri 5,17 milyar dolarla (%288,1 artış) 2008 yılı Ocak-Eylül döneminde, sektör ihracatının en fazla yapıldığı ülke olurken, Katar 777,6 milyon dolarla (%212,3 artış) ikinci, Suudi Arabistan 735,1 milyon dolarla (%237,4 artış) üçüncü, Romanya 731,8 milyon dolarla (%43,7 artış) dördüncü sırada yer almıştır. Amerika Birleşik Devletleri 492 milyon dolar (%91,3 artış), Fas 443,7 milyon dolar (%69,5 artış), İngiltere 381,8 milyon dolar (%5,3 artış), ihracatın yapıldığı diğer önemli ülkeler olmuşlardır.
2008 yılı Ocak-Eylül döneminde, Yakın ve Orta Doğu Asya ülkelerine yapılan Demir Çelik mamulleri ihracatımız, bir önceki yılın aynı dönemine göre %212,7, Avrupa Birliği ülkelerine %0,5, Kuzey Afrika ülkelerine %74,5, Diğer Avrupa ülkelerine de %27,4 oranında artmıştır.
AB’ye ihracatta düşüş var. Bu düşüşte Türkiye’nin önemli pazarları arasında yeralan başta İspanya olmak üzere İtalya’da inşaat sektöründe yaşanan sıkıntılar ve Türk firmalarının bu pazarlarda rekabetçi fiyat verememeleri önemli rol oynamıştır. İspanya’da kamu alımlarında istenen AENOR Sertifikası, Türk demir çelik sektörü için eş etkili bir tedbir olarak değerlendirilmelidir. Bu nedenle Türk ihracatçısı Orta Doğu pazarına yönelmiştir.
2008 sonuna kadar ihracatımızın 23 milyar seviyesine çıkmasını öngörüyoruz.
Demir çelik fiyatlarındaki düşüşler ihracatçımızı olumsuz etkiliyor
Yaklaşık 2 yıl önce konut kredisi faizlerindeki düşüşle canlanan inşaat sektörüyle birlikte tırmanışa geçen demir çelik ürünlerinin ton fiyatı 2008 Eylül ayı başında 1500 dolara, ay sonunda ise 1000 dolara kadar geriledi. Bu düşüşte dünyadaki gelişmelerin etkisi büyük oldu.
BİRLİĞİMİZ NELER YAPIYOR?
1) İSPANYA PR faaliyetleri: İspanya’da başlatılan Türk demir çeliği hakkındaki olumsuz kampanyanın giderilmesi için lobi faaliyetlerinde bulunmak üzere yurtdışı kökenli bir avukatlık firmasıyla anlaşmaya varıldı.
2) EUROFER filmaşin soruşturmasına yönelik faaliyetler: Türkiye’nin demir çelik ihracatına yönelik çeşitli ülkeler tarafından ticaret soruşturmaları açılıyor. Avrupa Demir Çelik Üreticileri Derneği EUROFER’in şikayeti neticesinde, Avrupa Komisyonu, AB’nin ÇHC, Moldova ve Türkiye’den ithal ettiği filmaşine yönelik bir anti damping soruşturması başlattı. Bu süreçte, filmaşin konusundaki haklılığımızı savunmak ve bunu AB nezdinde dile getirmek üzere, uluslar arası ticaret davalarında deneyimli Brüksel merkezli bir avukatlık firmasıyla çalışılmaya başlanmıştır.
3) ABD inşaat demiri soruşturmasına yönelik faaliyetler: ABD’nin 1 Şubat 2008 tarihinde Türkiye’den ithal edilen inşaat demirine yönelik başlattığı 2. Gözden geçirme soruşturması (Sunset Review) kapsamında Türk ihracatçılarının en iyi neticeyi alması için ABD’de yerleşik bir avukatlık firmasıyla (Arent Fox LLP) çalışılmaktadır.
4) ABD “Buy American” yasasına yönelik faaliyetler: ABD’nin Buy American isimli yasası kapsamında kamu ihalelerinde ABD menşeli ürünlerin kullanılması zorunlu olduğundan hareketle Birliğimiz, ihracatçılarımızın mağdur duruma düşmemesi için çalışmalar başlatmıştır.
5) Yurtdışı fuarlarla sektörün tanıtımına devam edilmektedir. En son İspanya’da 7-11 Ekim 2008 tarihlerinde Constructo fuarına katılım sağlayarak Türk Demir Çelik sektörünün İspanya pazarında olumlu imaj sağlamasına devam edildi.
6) Alım Heyetleri ve Ticaret Heyetleri organizasyonlarıyla ihracatçılarımızı, potansiyel pazarlardaki alıcılarla biraraya getiriyoruz.
| Copyright © 2007-2008 İMMİB | DIŞ TİCARET KOMPLEKSİ - A BLOK Çobançeşme Mevkii, Sanayi Cad. 34197 Yenibosna - Bahçelievler/ İstanbul Türkiye Tel: 0212 454 00 00 Fax: 0212 454 00 01 Kroki | Logolarımız | Telif hakkı |