Bilindiği gibi Kimya Sanayi, plastikten kozmetiğe, ilaçlardan boyalara kadar bir çok alanda sağladığı nihai ürünlerin yanı sıra, pek çok sektöre de ara mal ve hammadde temin eden bir sanayi dalı olarak, ekonomilere öncülük etmektedir. Kimya sanayi hayat standardımızı arttıran, hastalıklara karşı korunmamızı ve tedavi edilmemizi sağlayan, temizlik ve hijyen konularında katkıda bulunan, giyinme ve beslenmede insanlığın ihtiyacını karşılayan bir sanayi dalıdır.
Kimya sanayisi;
- Tarım İlaçları,
- Sentetik Gübreler
- Veteriner İlaçları,
- Sentetik Elyaflar
- Sabun, Deterjan, Temizleyiciler,
- Plastik Hammaddeleri,
- Beşeri İlaç Sanayi,
- Kozmetik Sanayi,
- Boya,
- Yardımcı Maddeler,
- Deri,
- Tekstil,
- İnşaat (boru,levha,kapı,pencere vb.)
- Yapıştırıcı, Derz, Dolgu maddeleri, izolasyon malzemeleri v.s.,
- Fotoğraf malzemeleri,
- Barut ve patlayıcılar,
gibi birçok sanayi alanında nihai ve ara ürün sağlamaktadır.
Tablo 1 : Kimya sanayiinin diğer sektörlere verdiği girdiler
| Sektör | Girdi %'si |
| Selüloz ve karton sanayi | 55 |
| Çanak, çömlek,çini, porselen | 34 |
| Giyim eşyası dışında kalan hazır dokuma eşya üretimi | 30 |
| Cam ve cam ürünleri sanayi | 29 |
| Şekerleme, kakao, çikolata v.b. | 22 |
| Deri ve kürk işleme sanayi | 12 |
| İşlenmiş unlu ürünler | 15 |
| Ağaç, mobilya, parke, ambalaj | 10 |
Gerek bu tablo ve gerekse daha yukarılarda verilen bilgiler ışığında kimya sanayi vazgeçilemeyecek ve yaşama büyük katkıları bulunan bir sektördür.
Türk Kimya Sektörü’ne Genel Bir Bakış:
2008 yılı Ocak-Aralık döneminde Kimyevi Maddeler ve Mamulleri ihracatımız 13,1 milyon ton ve 13,6 milyar dolar olarak gerçekleşirken, 2007 yılına göre ihracatımızda miktarda %9, değerde ise %30,1 oranında artışlar kaydedilmiştir.
Ülke Grubu Değerlendirmesi
2008 yılı Ocak- Aralık döneminde, sektör ihracatının en fazla gerçekleştirildiği ülke grupları arasında Avrupa Birliği 4,6 milyar dolar ve %20,4 artışla ilk sırada yer alırken, Orta Doğu Ülkeleri 2,8 milyar dolar ihracat ve %56,8 artış ile ikinci, Diğer Avrupa Ülkeleri 2,6 milyar dolar ve %18,5 artış ile üçüncü, Diğer Asya Ülkeleri 1,1 milyar dolar ve %83 artış ile dördüncü ve Kuzey Afrika Ülkeleri 749,1 milyon dolar değer, %44 artış ile beşinci sırada yer almıştır.
ABD ve Kanada’dan oluşan “Kuzey Amerika Ülke” grubuna gerçekleştirilen ihracatta %27,6 oranında artış ve 562 milyon dolar değer kaydedilmiştir.
Diğer taraftan, özellikle Afrika kıtasına gerçekleştirilen ihracatta kaydedilen artış dikkat çekmektedir. Tüm Afrika dikkate alındığında toplam 1,4 milyar dolarlık ihracat ve %41,2’lik artış oranı kaydedilmiştir. Söz konusu artışın büyük bir bölümü, özellikle Tunus ve Güney Afrika Cumhuriyeti’ne gerçekleştirilen mineral yakıt ihracatındaki yükselişten kaynaklanmıştır.
Ülke Değerlendirmesi
Kimyevi Maddeler ve Mamulleri ihracatının ülkeler itibariyle dağılımı incelendiğinde İtalya 959,9 milyon dolarla ilk sırada yer alırken, ihracatta %41,2 oranında artış yaşanmıştır. İtalya’yı Birleşik Arap Emirlikleri, Almanya, Rusya Federasyonu, ABD, Singapur ve Romanya takip etmiş olup, ilgili veriler aşağıdaki tabloda sunulmaktadır.
| Tablo 1: KİMYA SEKTÖRÜ İHRACATI ÜLKE PERFORMANS TABLOSU | |||||
| OCAK - ARALIK 2008 | % DEĞİŞİM | ||||
| SIRA | ÜLKE | MİKTAR (KG) | DEĞER (USD) | MİKTAR (KG) | DEĞER (USD) |
| İTALYA |
1.223.073.597,49
|
959.913.999,16
|
-5,61
|
41,42
|
|
| BİRLEŞİK ARAP EMİRLİ |
845.173.109,85
|
722.990.971,16
|
146,36
|
171,01
|
|
| ALMANYA |
154.510.517,76
|
629.375.555,36
|
9,75
|
22,21
|
|
| RUSYA FEDERASYONU |
320.893.972,41
|
589.448.815,62
|
0,74
|
20,36
|
|
| AMERİKA BİRLEŞİK DEV. |
524.335.956,30
|
540.839.020,19
|
-16,15
|
28,85
|
|
| SİNGAPUR |
1.805.830.878,75
|
531.322.902,66
|
101,7
|
85,9
|
|
| ROMANYA |
284.974.785,30
|
516.766.569,13
|
8,52
|
26,07
|
|
| GÜNEY AFRİKA CUMHURİ |
424.474.285,44
|
403.245.237,32
|
-19,05
|
10,05
|
|
| YUNANİSTAN |
673.021.242,31
|
391.418.843,31
|
0,25
|
-5,18
|
|
| IRAK |
216.622.383,23
|
389.207.387,26
|
1,54
|
35,93
|
|
| DİĞER |
6.647.548.366,09
|
7.919.515.803,75
|
-11,3
|
26,79
|
|
| TOPLAM |
13.120.459.094,92
|
13.594.045.104,91
|
9,01
|
30,11
|
|
Bahse konu dönemde, özellikle Birleşik Arap Emirlikleri, İran, Kenya, Güney Kore Cumhuriyeti ve Endonezya, Hindistan Polonya’ya gerçekleştirilen ihracatlarda önemli artışlar kaydedilmiştir. En fazla Artış kaydedilen ilk beş ülkeye ait artış oranları ile artışın kaynaklandığı ürün grupları aşağıdaki tabloda sunulmuştur.
|
Tablo 2: KİMYA SEKTÖRÜ İHRACATINDA YÜKSEK ARTIŞ KAYDEDİLEN ÜLKELER |
|||
|
ÜLKE |
İHRACAT DEĞERİ ($) |
ARTIŞ ORANI (%) |
Artışın kaynaklandığı ürünler |
|
BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ |
722.990.971,16 |
171,01 |
Mineral Yakıtlar |
|
İRAN |
355.445.111,71 |
100,4 |
Plastikler ve Mamulleri, Mineral Yakıtlar |
|
KENYA |
180.257.105,41 |
221,23 |
Mineral Yakıtlar |
|
GÜNEY KORE CUM. |
104.475.629,43 |
635,41 |
Mineral Yakıtlar |
|
ENDONEZYA |
37.852.770,91 |
128,78 |
Organik Kimyasallar, Anorganik kimyasallar |
Ürün Grubu Değerlendirmesi:
Toplam Kimyevi Maddeler ve Mamulleri ihracatı içinde Mineral Yakıtlar ve Yağlar (Petrol Ürünleri) %35,2 artış ve 5,1 milyar dolarlık ihracat ile ilk sırada yer almaktadır ve toplam sektör ihracatı içerisinde %37,5 paya sahiptir. Bu ürün grubunu,%25,2 artış, 3,7 milyar dolar değer ve %27,2 payla Plastikler ve Mamulleri ikinci, %18,9 artış, 859 milyon dolar değer ve %6,3 payla Kauçuk ve Kauçuk Eşya ürün grubu üçüncü olarak izlemektedir. Sırasıyla, Anorganik Kimyasallar, Sabun ve Yıkama Müstahzarları, Organik Kimyasallar, Eczacılık Ürünleri, Kozmetik Ürünleri, Boyalar, Muhtelif Kimyasal Ürünler ve Gübreler en çok ihraç edilen ürün gruplarıdır.
Kimya sektörü, alt gruplar bazında en fazla ihracat artışı gübreler grubunda gözlenmektedir. Hindistan, İtalya, İspanya, Suriye, Mısır ve Fas’a gerçekleştirilen gübre ihracatında önemli artışlar kaydedilmiştir. İhracat artışında bu ürün grubunu barut, patlayıcı maddeler ve türevleri ürün grubu ile mineral yakıtlar ürün grubu takip etmektedir.
Kimyevi Maddeler ve Mamulleri Sektöründe yer alan diğer ürün gruplarının ihracatında ise, son yıllarda kaydedilen istikrarlı artışın devam ettiği gözlenmiştir. Sektörde, 2008 yılı içerisinde, işlenmiş amyant hariç, ihracatta düşüş kaydeden herhangi bir ürün grubu bulunmamaktadır.
MİNERAL YAKITLAR, YAĞLAR VE ÜRÜNLERİ
Petrolden elde edilen akaryakıt ve yağların yer aldığı bu sektörde, 2008 yılı Ocak-Aralık döneminde, bir önceki yılın aynı dönemine göre miktarda %13,8, değerde %35,2 oranında artışla 7,9 milyon ton karşılığı, 5,15 milyar dolarlık ihracat gerçekleşmiştir.
Sektörün en önemli ihracat kalemini oluşturan Mineral Yakıtlar ve Yağlar ürün grubu, 2004 yılından bu yana sektör ihracatı içerisindeki liderliğini sürdürmektedir.
Mineral Yakıtlar ve Yağları ihracatının en fazla yapıldığı ülkeler arasında; Birleşik Arap Emirlikleri (626,2 milyon dolar, %212,7 artış), İtalya (566,3 milyon dolar, %51 artış), Singapur (513,1 milyon dolar ve %88,6 artış), Güney Afrika Cumhuriyeti (370,7 milyon dolar ve %6,1 artış) ve ABD (328,6 milyon dolar ve %24,9 artış) bulunmaktadır. Söz konusu ülkeleri, KKTC, Bosna Hersek, Yunanistan ve Tunus takip etmektedir. 2008 yılında mineral yakıt ihracatında en çok artış sağlanan ülkeler arasında, Umman, Güney Kore Cumhuriyeti, Karadağ, Fas ve Ürdün yer almaktadır. Singapur, BAE, G. Kore gibi ülkelere yönelik petrokimyasal ihracat artışlarının, talep artışından kaynaklandığı ve konjenktürel olabileceği ilgili firmalarca belirtilmiştir.
Bilindiği üzere, kimya sektörü maliyetleri ham petrol fiyatlarından doğrudan etkilenmektedir. Ham petrol fiyatlarında gözlenen artışlar, Kimya sektöründeki birçok ürün grubunun da fiyatlarının atmasına neden olmaktadır. Mineral Yakıtlar ve Yağlar ürün grubunda da ihracat değer artışının miktarda kaydedilen artışı geride bıraktığı görülmektedir.
PLASTİKLER VE MAMULLERİ
Plastik hammadde ve mamullerinin yer aldığı bu sektörde, 2008 yılı Ocak-Aralık döneminde, geçen yılın aynı dönemine göre miktarda %12,4 değerde %25,2 artış kaydedilmiş ve 1,3 milyon ton karşılığı, 3,7 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirilmiştir. 2004 yılında 1,4 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirmiş olan sektör, son 5 yıl içerisinde ihracatını %165 oranında arttırmıştır.
Plastik sektörü hammadde ve mamul ürünlerden oluşmaktadır. Türk plastik sektörü ise hammadde yönüyle dışa bağlı bir durumdadır. Ancak, plastik mamul işleme kapasitesi yönüyle Avrupa’nın en önde gelen ülkeleri arasındadır. Sektör ihracatının da yaklaşık %80’ini mamul plastikler oluşturmaktadır.
Plastik hammaddeler ihracatı, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla, %24,9 artışla 627 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.
Plastik Mamulleri ihracatı son yıllardaki artış trendini korumaktadır. Avrupa’nın en önemli plastik işleyicilerinden olan Türkiye, Plastik Mamulleri Sektörünün ihracat artış hızı 2008 yılında 2007 yılına göre ivme kaydetmiş ve sektör ihracatı değerde %25,7 artışla, 954 bin ton karşılığı, 3,02 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. İhracata dayalı büyüme stratejisi izleyen sektörün 2013 yılında Avrupa’nın ilk üç büyük plastik mamul üreticisi konumuna gelmesi beklenmektedir.
Plastik mamül sektöründe en önemli alt gruplar olarak inşaat plastikleri ve ambalaj grubu görülmektedir. Plastik ambalaj grubu (Fasıl: 3919, 3920, 3921, 3923) ihracatı 12 aylık dönemde 1,27 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Bu miktarın 500 milyon dolarını rigid ambalaj grubu ve 770 milyon dolarlık bölümünü ise esnek ambalajlar oluşturmaktadır. İnşaat Plastikleri (Fasıl: 3916, 3917, 3918, 3922, 3925) ihracatı ise 1,34 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Plastikten tüpler, borular, hortumlar, conta, dirsek alt grubu 658 milyon dolarla ilk sırada yer almakta, bu grubu 334 milyon dolarla plastikten monofil, boru ve çubuklar alt grubu takip etmektedir. Öte yandan Plastikten mutfak eşyaları (Fasıl: 3924) alt grubu ihracatı ise 12 aylık dönemde 200,7 milyon dolar ihracat gerçekleştirmiştir. Plastik mutfak eşyası ihracatçılarımız için Çin menşeli ürünler ciddi bir pazar riski oluşturmaktadır.
Ülkeler itibariyle değerlendirildiğinde, 2008 yılında da en büyük pazarlar Rusya Federasyonu, Romanya ve Almanya’dır. İhracatın en çok artış kaydettiği bölgeler ise Ortadoğu ve Balkanlar’dır. Sektör ihracatında, Rusya Federasyonu %26,4, Romanya %21,5, Almanya %30,6, Ukrayna %5,9 ve Irak %60,6 artış kaydetmiştir.
SABUN, DETERJAN VE DİĞER YIKAMA MÜSTAHZARLARI
Sabun, Deterjan ve Diğer Yıkama Müstahzarlarının 2008 yılı Ocak-Aralık dönemindeki ihracatı, bir önceki yılın aynı dönemine göre miktarda %2,3 azalış, değerde ise %27,5 oranında artış ile 460 bin ton karşılığı, 678,9 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.
Bu grupta en çok ihracat yapılan ülkeler, Rusya Federasyonu (%16,3 artışla 93,5 milyon dolar), Irak (%86,9 azalışla, 73,7 milyon dolar) ve Ukrayna (%11,4 artışla 49,4 milyon dolar) olmuştur. Bu grupta Azerbaycan, %198,5 artış oranıyla en fazla ihracat artışı gerçekleştirilen ülke olmuştur. Azerbaycan’a yapılan ihracatta artışın en büyük etkeni Azerbaycan vatandaşlarının petrol
ve doğalgaz kaynaklı gelir düzeyi artışıdır. Rusya Federasyonu’na yapılan sabun ihracatı, ilgili ülkeyle yaşanan gümrük sorunundan olumsuz etkilenmiştir ve değerde artış kaydedilse de miktarda %12’lik oranda azalış gözlenmiştir. Öte yandan, Irak’a kaydedilen ihracat artışında, Irak Hükümeti tarafından gerçekleştirilen toplu alım ihaleleri etkili olmaktadır.
ANORGANİK KİMYASALLAR
Hammadde ve ara ürünlerden oluşan bu sektörde 2008 yılı Ocak-Aralık döneminde ihracatımız bir önceki yılın aynı dönemine göre miktarda %1,2, değerde %29,7 artış ile 1,78 milyon ton karşılığı, 683,8 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.
İhracatın en fazla yapıldığı ülkeler arasında Çin Halk Cumhuriyeti 130,8 milyon dolarla ilk sırada yer alırken, bu ülkeye gerçekleştirilen ihracatta %58,6 oranında artış gözlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti’ni, 68,4 milyon dolar ve %14 artışla İtalya, 40,7 milyon dolar ve %8,2 artışla Belçika takip etmiştir.
Söz konusu sektörde, DTÖ nezdinde bulunulan girişimler sonuçsuz kaldığı takdirde, AB’nin bor türevlerini “olumsuz etkili toksik (zehirli) madde” listesine alması, AB’ye yönelik gerçekleştirilen “borik asit” ve “disodyum tetraborat” ihracatını olumsuz etkileyebilecektir. Bu iki gruptan AB’ye yapılan ihracatımız yıllık 100 milyon doların üzerindedir.
KAUÇUK VE KAUÇUK EŞYALAR
2008 yılında, Türk kimya sektörü ihracatında en çok gelişme gösteren ürün gruplarından birisi olan Kauçuk ve Kauçuktan Mamul Eşyalar sektörü, 2008 yılı Ocak-Aralık döneminde geçen yılın aynı dönemine göre miktarda %4,5 değerde %18,9 artışla, 172,5 bin ton karşılığı, 858,9 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirmiş olup, söz konusu değerle, Türk kimya sektörü ihracatında 3. sıraya yükselmiştir. Petrol türevi ürünler arasında, katma değeri yüksek bir ürün grubu olan kauçuk ve kauçuk eşyalar sektörünün ihracatta sergilediği gelişme sevindiricidir.
Kauçuk mamullerinde önemli pazarlarımız arasında, Almanya 217,4 milyon dolar, ve %25,7 artış ile birinci sırada yer almaktadır. İtalya (48,3 milyon dolar, %14,7 artış) ve ABD (45,1 milyon dolar, %37,6 artış) diğer önde gelen ülkeler olmuşlardır. Öte yandan, Rusya Federasyonu ve Polonya’ya gerçekleştirilen %49 oranındaki ihracat artış oranı dikkat çekmektedir. Polonya’ya
gerçekleştirilen ihracat artışında, sözkonusu ülkede üretime geçen otomotiv fabrikasının büyük alımlar yapması etkili olmuş ancak yıl sonlarına doğru otomotiv sektöründeki durgunluğa paralel olarak ilgili ülkeye ihracat hızı bir miktar düşmüştür.
ECZACILIK ÜRÜNLERİ
Eczacılık Ürünleri Endüstrisinin 2008 yılı Ocak-Aralık dönemindeki ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre miktarda %36,9, değerde %23,2 artışla, 17,7 bin ton karşılığı 433,6 milyon dolara ulaşmıştır. Miktar bazında alt gruplar itibariyle en fazla artış gösteren sektör eczacılık sektörüdür.
2008 yılı Ocak-Aralık döneminde en fazla ihracat yapılan ülkeler Almanya (%5,5 artışla 87 milyon dolar), İsviçre (%7,9 azalışla 28,6 milyon dolar) ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (%15 artışla 28,3 milyon dolar) olmuştur. Bu ülkeleri, Cezayir, Belçika, İngiltere ve Hollanda izlemiştir.
Söz konusu dönemde, Hollanda’ya gerçekleştirilen ihracat %293 oranında artış kaydetmiştir. Hollanda’ya yapılan ihracat artışında, hedef ülke odaklı pazarlama faaliyetlerinin etkili olduğu, firmalarca dile getirilmiştir. Bu ülkeyi Irak %95,8 artışla takip etmiştir.
ORGANİK KİMYASALLAR
2008 yılı kimya sektörü ihracatında artış kaydeden ürün gruplarından birisi olan organik kimyasallar ürün grubunda, 2008 yılı Ocak-Aralık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre miktarda %21,6 artış ve değerde %29,6 artışla 327 bin ton karşılığı, 483,6 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirilmiştir.
Sözkonusu ürün grubu ihracatında İtalya 75,8 milyon dolar ve %40,1 artış ile birinci, İspanya 72,2 milyon dolar ve %11,1 azalış oranı ile ikinci ve ABD 64,5 milyon dolar değer, %61,6 artış oranı ile üçüncü sırada yer almıştır.
Endonezya, %237,7 artış oranıyla sözkonusu ürün grubunda en fazla ihracat artışı gerçekleştiren ülke olmuştur. Öte yandan, Endonezya’ya ihracatta yaşanan artışın, bu ülkeden gelen talep artışıyla ilgili olduğu ve bu ülkedeki satın almacılarla ülkemiz ihracatçılarının yeni işbirlikleri kurduğu, firmalarca belirtilmiştir.
BOYALAR, VERNİKLER VE MÜREKKEPLER
Son yıllarda istikrarlı artışını sürdüren Boya, Vernik ve Mürekkep ihracatı, 2008 yılı Ocak-Aralık döneminde, bir önceki yıla göre miktarda %20, değerde %25,7 oranında artışla; 333,3 bin ton karşılığı, 460,1 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.
Söz konusu dönemde, sektörün başlıca pazarları arasında Rusya Federasyonu (31,7 milyon dolar, %6 artış), Romanya (31,5 milyon dolar, %39,8 artış) ve Azerbaycan - Nahcıvan (29,5 milyon dolar, %21,3 artış), bulunmaktadır.
UÇUCU YAĞLAR, PARFÜMERİ, KOZMETİK ve TUVALET MÜSTAHZARLARI
Uçucu Yağlar, Parfümeri, Kozmetik Ve Tuvalet Müstahzarları alt sektörü, 2008 yılı Ocak-Aralık döneminde, miktarda %8,1 değerde %23,7 artış kaydederek, 133,1 bin ton karşılığı 461,8 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirmiştir.
Kozmetik grubunda en büyük ihracat değeri her biri yaklaşık 50’şer milyon dolar olmak üzere şampuanlar ve deodorant ürün gruplarına aittir. Bu iki grubu ihracat değeri her biri yaklaşık 30’ar milyon dolar değer ile traş müstahzarları ve manikür pedikür ürünleri takip etmektedir. Saç bakım ürünler ve diş bakım ürünleri diğer önemli kalemlerden olup, doğal sabunlar ve bitkisel yağlar ihracatta artış gösteren ürün grupları arasındadır.
En çok ihracat yapılan ülkeler sırasıyla, Irak (%22,1 artışla 58,9 milyon dolar), Rusya Federasyonu (%9,6 düşüşle 47,5 milyon dolar) ve Ukrayna (%8,6 artışla 27,4 milyon dolar) olmuştur. Özellikle Libya (%77,4 artış) ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne (%63,7 artış) gerçekleştirilen ihracatta önemli artışlar kaydedilmiştir.
| Copyright © 2007-2008 İMMİB | DIŞ TİCARET KOMPLEKSİ - A BLOK Çobançeşme Mevkii, Sanayi Cad. 34197 Yenibosna - Bahçelievler/ İstanbul Türkiye Tel: 0212 454 00 00 Fax: 0212 454 00 01 Kroki | Logolarımız | Telif hakkı |